de verschillende cat tuigagesoorten
cat tuigage met hoge gaffel
Er is maar één mast, verder naar voren op de boeg, hier afgebeeld als een gaffeltuig met een hoge gaffel. Dit tuigage is typisch voor de Amerikaanse catboot. Maar al in eerdere versies werden ze ook zonder gaffel gebouwd, dus met een Bermuda-tuig en driehoekige zeilen. Toch zijn gaffelseilen vandaag de meest gebruikte vorm van zeilen op catboten, niet in de laatste plaats omdat ze als een klassieke vorm van zeilen beter passen bij een klassieker als de catboot.
Gunter-tuigage
Bij de Gunter-tuigage, ook wel de schuivende Gunter-tuigage
genoemd, zit de gaffel bijna parallel aan de mast en vormt een echte verlenging van de mast. In plaats van de gaffelklauw werd hier een ring gebruikt en
het voorlijk werd niet met rijtouw of
koraal aan de mast bevestigd, maar was alleen verbonden met de mast via de lummel-beslag en de gaffelring. Deze zeldzamere manier van tuigen is bijvoorbeeld nog te zien bij de Drascombe Lugger.
Een klassieke Cat-tuig met Bermuda-zeilen:
Ook bekend als de 'Marconi-rig'. Om dezelfde zeiloppervlakte als bij een gaffeltuigage te bereiken, moet de
mast aanzienlijk worden verlengd. Hierdoor verschuift het zeildrukpunt ook verder naar boven in vergelijking met een gaffelzeil, wat leidt tot een grotere kanting tijdens het zeilen in de wind. Daartegenover staan voordelen op het gebied van hantering: er is maar één val nodig en geen zware gaffel die naar boven moet worden getrokken. Bovendien zorgt het voor een beter zeilprofiel in het bovenste deel. Langere masten zijn echter nadelig, vooral voor kleine boten, omdat deze niet meer in hun eentje door één persoon kunnen worden opgezet. Vroege voorbeelden zijn de A-Cats die werden ontworpen door Charles Mower en Francis Sweisguth en
die in de jaren 20 werden gebruikt als wedstrijd-boten. Overigens werden de eerste versies van de Seezunge B bij Michelsen uitsluitend geleverd met een Bermuda tuigage. Er
wordt al sinds jaar en dag veel en uitvoerig gedebatteerd over de voor- en
nadelen van de twee verschillende tuigvormen.
Cat-tuig met Lugger-zeilen.
Bij deze zeer eenvoudige tuigage wordt een vierkant zeil met slechts één val naar boven getrokken. De gaffel staat naar de voorzijde van de mast uit. Bij het wenden wordt de gaffel ofwel steeds naar de andere kant
van de mast gebracht om een goede luchtstroom over het zeil mogelijk te maken, of ze blijft gewoon aan één kant. In dat geval is de luchtstroom over het zeil alleen optimaal aan de voorzijde.
Catketsch:
een tweemaster met een hogere grootmast die ver naar voren is geplaatst, en een besanmast die zich verder achter de stuurkolom bevindt. Vooral bij grotere jachten wordt het steeds moeilijker om met één groot zeil te manoeuvreren. Het onderverdelen van het zeiloppervlak in kleinere delen, zoals bij de Cat-Ketsch, biedt hier uitkomst.
Cat-Yawl:
een tweemaster met een grote mast die ver voor de boeg is geplaatst en een zeer kleine bezemmast die ver achterin is geplaatst. In tegenstelling tot de Cat-Ketch is de bezan mast nu achter de stuurkolom geplaatst. Het kleine bezan zeil dient niet zozeer om het schip vooruit te bewegen, maar om het drukpunt van het zeil te verplaatsen en als ondersteunend zeil te fungeren.
Cat-Schoener:
een tweemaster met een fokmast die ver voorin de boeg is geplaatst, maar deze is ofwel kleiner of net zo groot als de grotere mast die verder naar achteren is geplaatst.
Moderne jachten met cat-tuigage:
deze hebben geen klassieke giek of gaffel, maar maken gebruik van gaffelboomen, vergelijkbaar met die van surfplanken. Deze gaffelboomen zorgen voor een beter zeilprofiel en maken kleinere overstaghoeken mogelijk in vergelijking met de klassieke tuigage. Deze tuigages worden in Europa relatief weinig gezien, maar in de VS komen ze veel meer voor. De meest succesvolle producenten van dit type jachten waren en zijn de bedrijven Nonsuch, Freedom Yachts en Wylie Yachts.
Een moderne Cat-getuigde schoenerjacht:
met twee masten van gelijke hoogte, de voorste schoenermast en de achterste grootmast. Beide zijn uitgerust met gaffelboomen.
